View More

Με τα μάτια να τ' ακούς (το Φαινόμενο McGurk);

Διονύσης Κοτταρίδης
Διονύσης Κοτταρίδης

Οδηγίες χρήσης: δες το ακόλουθο βίντεο. Ποια ακολουθία συλλαβών τραγουδάει ο τύπος; Ντα-ντα, ντα-ντα, ντα-ντα, έτσι δεν είναι; Έστω λίγο περίεργα... Τώρα κλείσε τα μάτια και ξαναπαίξ' τo. Τι ακούς; Μήπως μπα-μπα, μπα-μπα, μπα-μπα; Βάλ' το να παίζει πάλι και ξεκίνα να ανοιγοκλείνεις τα μάτια. Ένα δευτερόλεπτο κλειστά, ένα ανοιχτά. Τι ακούς τώρα;

VIDEO ΝΟ1:

{youtube width="480" height="300"}u1Hb-9RYGdo{/youtube}

Δεν είναι κάποιο ηλίθιο τρικ, είναι το Φαινόμενο του McGurk (The McGurk Effect) και παρατηρείται μόλις η κίνηση του στόματος αντιστοιχεί σε διαφορετική συλλαβή απ' αυτή που προφέρεται στην πράξη. Γνωστό στην επιστημονική κοινότητα απ' το «πανκο-σωτήριο» έτος 1976 κιόλας, όταν οι δόκτορες McGurk και McDonald το κατέγραψαν, το φαινόμενο αποδεικνύει περίτρανα το εξής: διαμορφώνουμε την αντίληψή μας για την ομιλία όχι μονάχα μέσω της εκάστοτε ηχητικής πληροφορίας, μα και δια μέσου της αντίστοιχης οπτικής. Εν ολίγοις, όταν κάποιος μιλάει τον ακούμε και με τα μάτια.

Μπορούμε όμως να ανάγουμε την ίδια συζήτηση στη σφαίρα κάθε δυνατού ήχου κι από εκεί στα χωράφια της μουσικής; Μπορεί ένα οπτικό γεγονός να μεταβάλει την αντίληψή μας για ένα τραγούδι ή για μια σύνθεση; Κατοπινές μελέτες το επιχείρησαν και μάλιστα κατέληξαν σε κάποια θετικά συμπεράσματα (οι πιο περίεργοι παρακαλώ γκουγκλάρετε). Συμπεράσματα τα οποία καθείς δύναται να τα ερμηνεύσει κατά το δοκούν βεβαίως. Για παράδειγμα, ο αθεράπευτος ποπίστας μπορεί να πανηγυρίσει τη δικαίωση του, μαζί μ' εκείνη της Madonna, της Beyonce, της Lady Gaga και μιας στρατιάς ακόμα από σταρλετίτσες και σταρλετίτσους. Ναι ρε, ο οπτικός ηδονισμός είναι μέρος της μουσικής. Το λέει και η επιστήμη, απενοχοποιηθείτε. Χαράς ευαγγέλια στα γραφεία των διευθυντικών στελεχών της βαριάς μουσικής βιομηχανίας, αεριούχα κρασιά και τέτοια... Απ' την άλλη, βέβαια, ο καθαρολόγος θα θεωρήσει τα ευρήματα πλαστικά εκρηκτικά στα θεμέλια του ποπ στερεώματος. Τούτο το άθλιο κατασκεύασμα βασίζεται στην πώληση ψευδαισθήσεων, ορίστε και η σφραγίδα, μετανοείτε. Αλλά ας αποφύγουμε τις απλουστεύσεις...

MOVIEWORLD

Ανδρέας Κύρκος

Ο Ανδρέας Κύρκος γράφει για τη σειρά του HBO που προσπαθεί να πει μια απογυμνωμένη μα και εξαιρετικά μεγεθυμένη αλληγορική ιστορία που παίζει με τους ...

Top